Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket bị rò rỉ? Nguyên nhân, cách xử lý và cách chọn đúng

Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket, thường gọi là gioăng không amiăng, là vật liệu làm kín được sử dụng rộng rãi trong hệ thống mặt bích, van, bơm, đường ống, bồn chứa và thiết bị công nghiệp. Sản phẩm được sản xuất từ sợi gia cường, chất độn và chất kết dính cao su tổng hợp, thay thế cho vật liệu amiăng truyền thống nhằm đảm bảo an toàn hơn trong quá trình sử dụng.

Trong thực tế, nhiều sự cố rò rỉ tại mặt bích không phải do gioăng “kém chất lượng” mà đến từ việc chọn sai vật liệu, sai độ dày, sai tiêu chuẩn mặt bích, siết bulong không đều hoặc dùng gioăng trong môi trường vượt quá giới hạn làm việc. Bài viết này của Sealtech Vietnam giúp Quý khách nhận biết nhanh các lỗi thường gặp khi dùng Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket và cách xử lý đúng.

Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket là gì?

Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket là gioăng tấm không chứa amiăng, được nén ép từ các loại sợi kỹ thuật kết hợp với chất kết dính chịu dầu, chịu nhiệt hoặc chịu hóa chất tùy cấp vật liệu. Gioăng thường được cắt thành dạng ring gasket, full face gasket, I.B.C. gasket hoặc gia công theo bản vẽ riêng.

Loại gioăng này được dùng phổ biến cho hệ thống nước, dầu, khí, hơi nhẹ, dung dịch công nghiệp và nhiều vị trí mặt bích có yêu cầu làm kín ổn định. So với gioăng cao su thông thường, gioăng không amiăng thường có khả năng chịu nén và chịu nhiệt tốt hơn trong nhiều ứng dụng mặt bích công nghiệp.

Vì sao nên dùng gioăng không amiăng thay cho gioăng amiăng?

Asbestos, còn gọi là amiăng, từng được sử dụng trong nhiều loại vật liệu gasket truyền thống nhờ khả năng chịu nhiệt và chịu lực tốt. Tuy nhiên, amiăng hiện được xem là vật liệu có nguy cơ cao đối với sức khỏe. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tất cả các dạng amiăng chính đều được đánh giá là có khả năng gây ung thư cho con người; phơi nhiễm amiăng có liên quan đến ung thư phổi, ung thư thanh quản, ung thư buồng trứng, u trung biểu mô và bệnh bụi phổi amiăng.

Vì lý do an toàn, nhiều quốc gia và khu vực đã hạn chế hoặc cấm sử dụng amiăng trong sản phẩm công nghiệp. Liên minh Châu Âu yêu cầu lệnh cấm amiăng trắng được áp dụng đầy đủ từ ngày 01/01/2005; tại Hoa Kỳ, EPA công bố quy định cấm các ứng dụng đang sử dụng của chrysotile asbestos vào tháng 03/2024. Do đó, trong các hệ thống hiện đại, Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket là lựa chọn an toàn hơn để thay thế gioăng amiăng truyền thống.

Sealtech Vietnam khuyến nghị khách hàng không sử dụng gasket chứa amiăng cho các hệ thống mới. Thay vào đó, nên ưu tiên các vật liệu không amiăng như Compressed Non-Asbestos Fiber, PTFE, graphite, cao su kỹ thuật hoặc spiral wound gasket tùy theo môi chất, nhiệt độ và áp suất vận hành.

7 lỗi thường gặp khiến gioăng không amiăng bị rò rỉ

1. Chọn sai cấp vật liệu cho môi chất làm việc

Không phải mọi loại gioăng không amiăng đều dùng được cho tất cả môi chất. Có loại phù hợp nước và khí, có loại phù hợp dầu, có loại dùng cho hơi nóng, cũng có loại được thiết kế cho môi trường hóa chất nhẹ. Nếu chọn sai cấp vật liệu, gioăng có thể mềm, giòn, nứt, phồng hoặc mất khả năng làm kín sau thời gian ngắn.

Cách xử lý: trước khi đặt hàng, cần xác định rõ môi chất là nước, dầu, khí nén, hơi, dung môi, axit nhẹ, kiềm nhẹ hay hóa chất đặc biệt. Với môi trường hóa chất mạnh, nên cân nhắc PTFE gasket thay vì dùng gioăng không amiăng thông thường.

2. Gioăng bị cháy, giòn hoặc nứt do nhiệt độ cao

Một trong những lỗi hay gặp là gioăng sau khi tháo ra bị đen, giòn, vỡ vụn hoặc nứt theo mép mặt bích. Nguyên nhân thường do nhiệt độ thực tế cao hơn giới hạn của vật liệu, hoặc hệ thống có chu kỳ nóng – nguội liên tục làm gioăng mất đàn hồi.

Cách xử lý: kiểm tra nhiệt độ làm việc liên tục và nhiệt độ cao nhất. Với hơi nóng, dầu nóng hoặc nhiệt độ cao, nên chọn đúng cấp non-asbestos chịu nhiệt hoặc cân nhắc Expanded Graphite Gasket hay Spiral Wound Gasket.

3. Siết bulong không đều làm gioăng bị xì cục bộ

Gioăng không amiăng cần lực nén đủ và phân bố đều để làm kín. Nếu siết một phía quá chặt, phía còn lại thiếu lực, gioăng sẽ bị nén lệch. Khi hệ thống vận hành, môi chất có thể xì ra tại vùng thiếu lực nén, thường thấy ở một đoạn nhỏ quanh mặt bích.

Cách xử lý: siết bulong theo trình tự chéo, chia nhiều vòng siết tăng dần lực. Không nên siết mạnh ngay một bulong rồi chuyển sang bulong khác. Với mặt bích lớn hoặc hệ thống áp suất cao, nên kiểm soát lực siết theo khuyến nghị kỹ thuật.

4. Chọn sai độ dày gioăng

Gioăng quá mỏng có thể không bù được độ nhám, vết xước hoặc độ cong vênh nhẹ của mặt bích. Ngược lại, gioăng quá dày có thể bị nén quá mức, trượt, lồi mép hoặc giảm ổn định khi hệ thống có áp suất và nhiệt độ thay đổi.

Cách xử lý: chọn độ dày theo tình trạng mặt bích, áp suất, vật liệu và tiêu chuẩn lắp đặt. Các độ dày phổ biến thường gặp là 1.5mm, 2mm, 3mm, 4.5mm hoặc theo yêu cầu bản vẽ.

5. Bề mặt mặt bích bị xước, rỗ hoặc cong vênh

Gioăng không thể làm kín tốt nếu bề mặt mặt bích bị xước sâu, rỗ do ăn mòn, bám cặn cứng hoặc cong vênh. Khi đó, dù thay gioăng mới và siết bulong chặt, môi chất vẫn có thể đi qua các khe hở trên bề mặt.

Cách xử lý: vệ sinh mặt bích trước khi lắp, loại bỏ gioăng cũ, cặn bẩn, dầu mỡ và rỉ sét. Nếu mặt bích bị rỗ hoặc xước sâu, cần xử lý bề mặt hoặc cân nhắc vật liệu gioăng mềm hơn, dày hơn theo tư vấn kỹ thuật.

6. Dùng lại gioăng cũ sau khi tháo mặt bích

Sau khi đã bị nén, gioăng không amiăng thường mất một phần khả năng đàn hồi và có dấu hằn theo mặt bích. Nếu tháo ra rồi lắp lại, gioăng có thể không còn bù kín tốt như ban đầu, đặc biệt ở hệ thống hơi, dầu nóng hoặc áp suất thay đổi.

Cách xử lý: với các vị trí quan trọng, nên thay gioăng mới sau mỗi lần tháo mặt bích. Không nên tái sử dụng gioăng đã bị nén, nứt, cháy mép hoặc dính chặt vào bề mặt mặt bích.

7. Chọn nhầm tiêu chuẩn mặt bích

Một lỗi rất phổ biến khi đặt hàng là chỉ báo kích thước DN hoặc inch nhưng không báo tiêu chuẩn mặt bích. Cùng một DN nhưng kích thước gioăng theo DIN, JIS và ASME có thể khác nhau về đường kính ngoài, đường kính trong, lỗ bulong và P.C.D.

Cách xử lý: khi đặt gioăng, cần cung cấp đầy đủ tiêu chuẩn như DIN PN10, DIN PN16, JIS 10K, ASME Class 150, Class 300 hoặc gửi bản vẽ/mẫu cũ để Sealtech Vietnam kiểm tra.

Dấu hiệu nhận biết gioăng không amiăng cần thay mới

• Mặt bích xuất hiện vệt ẩm, dầu, hơi hoặc hóa chất rò rỉ.
• Gioăng bị nứt, gãy, bở mép hoặc vỡ vụn khi tháo ra.
• Gioăng bị cháy đen, giòn cứng do nhiệt độ cao.
• Gioăng bị phồng, mềm hoặc biến dạng do không tương thích môi chất.
• Áp suất hệ thống giảm bất thường sau khi vận hành.
• Có tiếng xì hơi hoặc mùi môi chất quanh vị trí mặt bích.
• Gioăng bị ép lòi ra ngoài hoặc bị cắt mép tại vùng tiếp xúc.

Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket dùng cho môi trường nào?

Gioăng không amiăng được sử dụng rộng rãi trong nhiều hệ thống công nghiệp, nhưng cần chọn đúng cấp vật liệu. Một số môi trường thường gặp gồm:

• Nước và nước nóng: dùng trong hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước, HVAC.
• Dầu và mỡ công nghiệp: cần chọn cấp vật liệu có chất kết dính phù hợp dầu.
• Khí nén: dùng cho mặt bích đường ống khí, thiết bị phụ trợ và hệ thống nhà máy.
• Hơi nhẹ: cần kiểm tra nhiệt độ, áp suất và cấp chịu nhiệt của vật liệu.
• Hóa chất nhẹ: cần kiểm tra tương thích trước khi sử dụng.
• Thiết bị công nghiệp: van, bơm, bồn chứa, bình áp lực, thiết bị trao đổi nhiệt.

Khi nào không nên dùng gioăng không amiăng thông thường?

Trong một số điều kiện khắc nghiệt, gioăng không amiăng thông thường có thể không phải lựa chọn tối ưu. Khách hàng nên cân nhắc vật liệu khác nếu hệ thống có:

• Hóa chất mạnh, axit mạnh, kiềm mạnh hoặc dung môi đặc biệt.
• Nhiệt độ cao liên tục vượt giới hạn vật liệu.
• Áp suất cao, xung áp mạnh hoặc rung động lớn.
• Mặt bích đặc biệt như RTJ, tongue & groove, male-female.
• Yêu cầu chống ăn mòn cao hoặc yêu cầu vệ sinh đặc biệt.

Trong các trường hợp này, có thể xem xét gioăng PTFE, gioăng graphite, Spiral Wound Gasket hoặc Ring Type Joints tùy điều kiện vận hành.

Cách chọn gioăng không amiăng đúng để hạn chế rò rỉ

Để chọn đúng Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket, khách hàng nên cung cấp đầy đủ thông tin kỹ thuật trước khi đặt hàng. Càng đủ dữ liệu, khả năng chọn đúng vật liệu và kích thước càng cao.

• Môi chất: nước, dầu, khí, hơi, hóa chất hay dung môi?
• Nhiệt độ: nhiệt độ làm việc liên tục và nhiệt độ cao nhất?
• Áp suất: áp suất vận hành, áp suất thử và có xung áp hay không?
• Tiêu chuẩn mặt bích: JIS, DIN, ASME/ANSI hay theo bản vẽ riêng?
• Kiểu gioăng: ring gasket, I.B.C. gasket hay full face gasket?
• Độ dày: 1.5mm, 2mm, 3mm, 4.5mm hoặc theo yêu cầu?
• Bề mặt mặt bích: mới, cũ, bị xước, bị rỗ hay có lớp phủ?

So sánh nhanh gioăng không amiăng với các vật liệu gasket khác

Hướng dẫn lắp đặt gioăng không amiăng đúng kỹ thuật

1. Làm sạch hoàn toàn bề mặt mặt bích, loại bỏ gioăng cũ, dầu mỡ, cặn bẩn và rỉ sét.
2. Kiểm tra bề mặt mặt bích có bị xước sâu, rỗ, cong vênh hoặc biến dạng không.
3. Đặt gioăng đúng tâm, không bẻ cong, không kéo giãn, không làm gãy mép gioăng.
4. Lắp bulong và siết nhẹ ban đầu để định vị gioăng.
5. Siết bulong theo trình tự chéo, tăng lực từ từ qua nhiều vòng.
6. Không siết quá lực làm gioăng bị nghiền, nứt hoặc lòi ra ngoài.
7. Sau khi chạy thử, kiểm tra lại vị trí mặt bích để phát hiện rò rỉ sớm.

Câu hỏi thường gặp khi gioăng không amiăng bị lỗi

Gioăng không amiăng bị xì hơi là do đâu?

Thường do lực siết không đều, bề mặt mặt bích bị xước, gioăng chọn sai độ dày hoặc vật liệu không phù hợp với nhiệt độ – áp suất của hơi. Với hơi nóng, cần chọn cấp vật liệu chịu nhiệt phù hợp.

Gioăng không amiăng bị cháy có dùng lại được không?

Không nên dùng lại. Khi gioăng đã cháy, giòn hoặc bở, cấu trúc vật liệu đã suy giảm và không còn đảm bảo khả năng làm kín.

Gioăng không amiăng có chịu dầu không?

Có loại chịu dầu, nhưng không phải tất cả. Cần chọn đúng cấp vật liệu có khả năng tương thích với dầu, nhiệt độ dầu và áp suất hệ thống.

Gioăng không amiăng có thay thế gioăng cao su được không?

Có thể trong một số vị trí mặt bích, nhưng cần kiểm tra điều kiện làm việc. Gioăng cao su có độ đàn hồi tốt hơn, còn non-asbestos thường phù hợp hơn cho một số ứng dụng mặt bích công nghiệp có nhiệt độ và lực nén cao hơn.

Có thể cắt gioăng không amiăng theo bản vẽ không?

Có. Sealtech Vietnam nhận gia công gioăng không amiăng theo tiêu chuẩn mặt bích, mẫu thực tế hoặc bản vẽ kỹ thuật.

Sealtech Vietnam cung cấp Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket theo yêu cầu

Sealtech Vietnam cung cấp và gia công Compressed Non-Asbestos Fiber Gasket theo tiêu chuẩn JIS, DIN, ASME/ANSI, theo mẫu cũ hoặc bản vẽ kỹ thuật. Chúng tôi hỗ trợ khách hàng lựa chọn đúng vật liệu, độ dày, kiểu gioăng và kích thước nhằm giảm rò rỉ, hạn chế dừng máy và tối ưu chi phí bảo trì.

Với các hệ thống đang gặp lỗi như gioăng bị rò rỉ, bị xì hơi, bị cháy, bị nứt, bị phồng hoặc không biết chọn độ dày phù hợp, khách hàng có thể gửi thông tin môi chất, nhiệt độ, áp suất, hình ảnh mặt bích hoặc mẫu gioăng cũ để Sealtech Vietnam tư vấn phương án thay thế phù hợp.

Mua gioăng không amiăng tại Sealtech Vietnam

Nếu Quý khách cần gioăng không amiăng, gasket mặt bích công nghiệp hoặc cần gia công theo kích thước riêng, vui lòng liên hệ Sealtech Vietnam để được hỗ trợ nhanh về vật liệu, độ dày, tiêu chuẩn mặt bích và thời gian giao hàng.

Sản phẩm liên quan và internal link tham khảo

• Gasket công nghiệp – tổng hợp các dòng gioăng làm kín cho mặt bích, van, bơm và thiết bị công nghiệp.
• Rubber gasket – gioăng cao su phù hợp nước, khí, dầu nhẹ và môi trường công nghiệp thông dụng.
• PTFE gasket – gioăng PTFE kháng hóa chất, phù hợp axit, kiềm và dung môi.
• Expanded Graphite Gasket – gioăng graphite cho hơi nóng, dầu nóng và nhiệt độ cao.
• Spiral Wound Gasket – gioăng bán kim loại cho hệ thống nhiệt độ và áp suất cao.
• Ring Type Joints – gioăng kim loại RTJ cho mặt bích áp suất cao.
• Gasket Cutter – dụng cụ cắt gioăng hỗ trợ gia công gasket theo kích thước thực tế.
• ASME B16.21 Class 150 – bảng kích thước gasket theo tiêu chuẩn ASME/ANSI Class 150.
• PN10 DIN Gasket – bảng kích thước gasket DIN PN10 cho hệ thống mặt bích DIN.